Όσοι τυχόν υποστήριζαν πως (τα έργα) και οι ημέρες της Τ. Μπιρμπίλη στο ΥΠΕΚΑ ανήκουν οριστικά στο παρελθόν και ότι με την ανάληψη των καθηκόντων από τον υπουργό Γ. Παπακωνσταντίνου διαμορφώνονται νέες προοπτικές για την προστασία και διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος της χώρας μας, διαψεύδονται οικτρά με το νέο οργανόγραμμα του ΥΠΕΚΑ, που ανακοινώθηκε τη Δευτέρα 20 Φεβρουαρίου.

Η περίοδος της θητείας της τέως υπουργού κας Μπιρμπίλη χαρακτηρίστηκε από έντονες αντιπαραθέσεις και βολές στο πρόσωπό της και τους συνεργάτες της, για επιλεκτική μεταχείριση συγκεκριμένων περιβαλλοντικών ομάδων και οργανώσεων, όπως επίσης και για ανεξέλεγκτη ενίσχυση της επιχειρηματικής – επενδυτικής δραστηριότητας σε προστατευόμενες περιοχές.

Η νέα ηγεσία του ΥΠΕΚΑ πήγε όχι ένα, αλλά πολλά βήματα πιο πέρα και σύμφωνα με το νέο οργανόγραμμα το μεγάλο βήμα, για τον εξορθολογισμό της λειτουργίας του γίνεται με την μείωση των Φορέων Διαχείρισης κατά 45%!

Η ακριβής αναφορά στην ανακοίνωση του ΥΠΕΚΑ έχει ως εξής: «Με το νέο οργανόγραμμα επιτυγχάνεται μείωση οργανικών μονάδων που πλησιάζει το 40%, μειώνονται οι Γενικές Διευθύνσεις κατά 25% και μειώνονται οι Φορείς Διαχείρισης κατά 45%». Την ίδια μέρα στην επίσημη ιστοσελίδα του υπουργείου, επισυνάφθηκε και το αναλυτικό οργανόγραμμα του ΥΠΕΚΑ με συγκεκριμένο σχέδιο, στο οποίο υπήρχε η υποσημείωση, ότι οι Φορείς Διαχείρισης της χώρας γίνονται 16, χωρίς όμως καμία επιπλέον επεξήγηση, εάν δηλαδή και ποιοι κλείνουν, ποιοι άλλοι συγχωνεύονται και ούτω καθεξής.

Από την πρώτη στιγμή εκδηλώθηκαν αντιδράσεις προς το ΥΠΕΚΑ και λίγες ώρες μετά την ανάρτηση του οργανογράμματος, η «επίμαχη» αναφορά με τον αριθμό των 16 Φορέων Διαχείρισης εξαφανίστηκε από το σχεδιάγραμμα!

Δεν είναι η πρώτη φορά που το ενδεχόμενο λουκέτου Φορέων συζητείται στο ΥΠΕΚΑ, στα πλαίσια των γενικότερων περικοπών και της μείωσης του λειτουργικού κόστους. Είναι όμως η πρώτη φορά, που το υπουργείο δίνει στη δημοσιότητα την πρόθεση μείωσης του συνόλου των Φορέων κατά 45%.

Η ρύθμιση αναφέρεται, ότι θα προωθηθεί από το Υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης με συνολικότερο σχέδιο νόμου.

Απουσιάζει η λέξη «προστασία»…

Στα αξιοσημείωτα ακόμη της ανακοίνωσης του Γ. Παπακωνσταντίνου και η παράγραφος στην οποία περιλαμβάνεται ο στόχος της νέας οργάνωσης του υπουργείου, από την οποία απουσιάζει παντελώς ο όρος «προστασία του περιβάλλοντος». Αντίθετα γίνεται λόγος για τις αναπτυξιακές πρωτοβουλίες στις οποίες πρέπει να υπακούουν οι νέες δομές του ΥΠΕΚΑ και συγκεκριμένα:

«Η ενθάρρυνση της επενδυτικής δραστηριότητας, σε συνάρτηση με την διατήρηση, την ανάδειξη και την εκμετάλλευση του περιβάλλοντος και του φυσικού πλούτου της χώρας μας, αποτελούν προϋπόθεση όχι μονάχα για την αντιμετώπιση της κρίσης, αλλά και για την δυνατότητα η Ελλάδα να ανακάμψει και να μπει σε μια πορεία βιώσιμης ανάπτυξης. Το ΥΠΕΚΑ αποτελεί βασικό φορέα υλοποίησης αυτών των πολιτικών, και γι’ αυτό προχωρά στο εκσυγχρονισμό των Υπηρεσιών του, προκειμένου να ανταποκριθούν πλήρως σε αυτό το ρόλο, μέσα από την καλύτερη αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού και των μονάδων του».

Γίνεται αντιληπτό ότι μέσα σε λίγες μόνο γραμμές της ανακοίνωσης, η προοπτική της προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος της χώρας πηγαίνει περίπατο και εκείνο που προέχει είναι η εκμετάλλευση του περιβάλλοντος και του φυσικού πλούτου της χώρας…

Κρύφτηκαν άπαντες…

Κανείς δεν αντιλέγει ότι μέσα σε ένα γενικότερο πολιτικό, οικονομικό, κοινωνικό και ηθικό αλαλούμ, τέτοιου είδους αλλαγές μάλλον είναι αναμενόμενες, αφού αποδεικνύεται, ότι στην κυβέρνηση λειτουργούν με επιμέρους και όχι συνολικές και ενιαίες αντιλήψεις. Επίσης, κανείς δε μπορεί να παραγνωρίσει τον τεράστιο ρόλο που παίζουν οι Φορείς Διαχείρισης των προστατευόμενων περιοχών, όπως όμως και τον αρνητικό ρόλο που έπαιξαν πολλές φορές, για σειρά θεμάτων, προκαλώντας εύλογες αντιδράσεις, αφού προέκυπτε προσπάθεια εξυπηρέτησης αλλότριων συμφερόντων και όχι αυτών που προσδιορίζονται από τα καταστατικά λειτουργίας τους. Όμως το γεγονός πως πρόκειται για καθοριστικής σημασίας δομές, που μπορούν να επιτελέσουν ένα σπουδαίο ρόλο στην προστασία, τη διαχείριση και την ανάδειξη του φυσικού περιβάλλοντος της χώρας, είναι αδιαμφισβήτητο. Το εξαιρετικά περίεργο (;) είναι πως από τη Δευτέρα μέχρι και χθες δεν υπήρξε καμία επίσημη αντίδραση ούτε από τους Φορείς Διαχείρισης, αλλά ούτε και από τους τοπικούς πολιτικούς παράγοντες της αυτοδιοίκησης και τους εκπροσώπους στο Κοινοβούλιο. Οι ίδιοι άλλωστε με αφορμή διάφορα θέματα είναι οι πρώτοι που πρωτοστάτησαν, υπενθυμίζοντας το ρόλο και τη σημασία των Φορέων Διαχείρισης.

Κάποιοι είχαν προλειάνει το έδαφος

Ακόμη και σήμερα υπάρχουν πολλοί που υποστηρίζουν, ότι οι αλλαγές αυτές είναι ξαφνικές και κανείς δε γνώριζε εκ των προτέρων τι πρόκειται να συμβεί. Όμως τα γεγονότα τους διαψεύδουν, γιατί στις 31 Μαρτίου του 2011 στο ΦΕΚ του νόμου Μπιρμπίλη με τίτλο «Διατήρηση της βιοποικιλότητας και άλλες διατάξεις» είχαν συμπεριληφθεί άρθρα που αν μη τι άλλο οδηγούσαν στο συμπέρασμα, πως κάποιοι απεργάζονται σενάρια κατάργησης ή καπελώματος των Φορέων Διαχείρισης. Συγκεκριμένα στο άρθρο 7 του νόμου γίνεται σαφές, ότι με ΠΔ ιδρύονται Διευθύνσεις Συντονισμού Προστατευόμενων Περιοχών σε επίπεδο Αποκεντρωμένης Διοίκησης με αρμοδιότητα την εποπτεία και διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών που υπάγονται στη χωρική αρμοδιότητα των οικείων αποκεντρωμένων διοικήσεων, το συντονισμό της φύλαξης από τα χωρικά αρμόδια σώματα ασφαλείας, καθώς και το σχεδιασμό και την εφαρμογή μέτρων και δράσεων διαχείρισης, έρευνας, προστασίας και ενημέρωσης». Ουσιαστικά δηλαδή, αποφασίστηκε τον Μάρτιο του 2011 ο τρόπος με τον οποίο θα μπει «καπέλο» στους Φορείς Διαχείρισης με δεδομένο ότι οι αρμοδιότητες των Διευθύνσεων αυτών θα είναι ίδιες με αυτές των Φορέων. Η μόνη αντίδραση τότε προήλθε από τον Πανελλήνιο σύλλογο εργαζομένων των Φορέων Διαχείρισης που συμμετείχε στη διαβούλευση και με επιστολή του στην υπουργό και σε όλα τα κόμματα είχε επισημάνει τον κίνδυνο αυτό.

Μεταξύ άλλων στην επιστολή τονιζόταν: «Δημιουργούνται λοιπόν, σοβαρές αμφιβολίες για την αποτελεσματική λειτουργία του προτεινόμενου Εθνικού Συστήματος Προστατευόμενων Περιοχών όταν σε αυτό θα υπάγονται τρία τόσο διαφορετικά σχήματα διοίκησης και διαχείρισης των Π.Π. τα οποία θα μπορούν να θέτουν και να ακολουθούν διαφορετικές προτεραιότητες στη διαχείρισή τους, πράγμα πολύ πιθανό δεδομένου ότι υπάγονται σε διαφορετικά Υπουργεία.

Στο Σχέδιο Νόμου, αναφέρεται ότι την αρμοδιότητα της εποπτείας, διαχείρισης, φύλαξης, έρευνας, προστασίας, ενημέρωσης και σχεδιασμού για την εφαρμογή μέτρων και δράσεων διαχείρισης των Π.Π. που υπάγονται στη χωρική αρμοδιότητα των οικείων αποκεντρωμένων διοικήσεων θα την έχουν έπειτα από την έκδοση των σχετικών Π.Δ. οι υπό ίδρυση Διευθύνσεις Συντονισμού Προστατευόμενων Περιοχών. Στο Σχέδιο Νόμου δεν διευκρινίζεται αν οι υπό ίδρυση Διευθύνσεις Συντονισμού θα έχουν την αρμοδιότητα και για τις Π.Π. για τις οποίες έχει ιδρυθεί και λειτουργεί Φορέας Διαχείρισης. Επισημαίνουμε ότι εντός της χωρικής αρμοδιότητας των οικείων Αποκεντρωμένων Διοικήσεων έχουν ιδρυθεί και λειτουργούν Φορείς Διαχείρισης των προστατευόμενων περιοχών, σύμφωνα με το άρθρο 15 παρ.1 του Ν. 2742/99», σημειωνόταν στην επιστολή, με την προσθήκη, ότι θα έπρεπε σαφώς να διαχωριστούν οι αρμοδιότητες και η εποπτεία των νέων Διευθύνσεων από τις περιοχές εκείνες που ανήκουν στη χωρική αρμοδιότητα των υφιστάμενων Φορέων, κάτι όμως που δεν άλλαξε ούτε στο τελικό κείμενο του νόμου.

ΠΗΓΗ